Düş + söyleni
Bu ad iki kitabın arasındaki boşluktan doğdu. Birinden hayal etme cüretini, ötekinden taşı yeniden yukarı itme inadını aldım.


Giovanni Papini ve Düşsel Konçerto
Papini (1881–1956), aklın kenarında yürüyen bir İtalyan yazar. Düş ile gerçeği aynı masaya oturtup birbirine ne kadar benzediklerini gösterir.
Papini'yi tanı
Kimdir?
Floransa'da doğdu, hemen hemen kendi kendini yetiştirdi. Gençliğinde fütüristlerle yan yana durdu, Nietzsche'nin ve pragmatizmin peşinden gitti, sonra büyük bir dönüşle dine yöneldi. Hayatı boyunca kesin olan tek şey kararsızlığıydı. Bu yüzden onu okumak, bir düşünceyi kurarken bozan birini izlemek gibidir.
Neden düşsel?
Papini'nin metinlerinde sahne gerçektir ama içinde olanlar değildir. Bir konçertoda olduğu gibi, tek bir tema farklı çalgılarla tekrar tekrar döner: insan, kendisinden ne kadar uzaklaşırsa kendini o kadar net görür. Düş burada bir kaçış değil, bir bakış açısıdır.
Benim için
Papini bana şunu öğretti: hayal etmek, gerçeği inkâr etmek değil, ona bir kez daha ama başka bir yerden bakmaktır. Bu defterdeki her yazı biraz bu yan bakıştan çıkıyor.

Albert Camus ve Sisifos Söyleni
1942'de yayımlanan bu deneme, anlam aramaktan vazgeçmeyen insan ile anlam vermeyen dünya arasındaki çatışmaya bir ad koyar: absürd.
Gerçekten ciddi olan tek bir felsefe sorunu vardır: intihar.Albert Camus, Sisifos Söyleni
Söylenin içine gir
Söylen ne anlatır?
Tanrılar Sisifos'u bir kayayı dağın tepesine çıkarmaya mahkûm eder. Kaya her seferinde aşağı yuvarlanır, Sisifos her seferinde yeniden başlar. Sonsuza dek. Tanrıların gözünde bundan büyük ceza yoktur: yararsız ve umutsuz bir emek.
Camus ne yapar?
Camus bakışını tepeye değil, inişe çevirir. Sisifos'un en çok ilgisini çeken anı, kayanın yuvarlandığı ve Sisifos'un onu almak için aşağı yürüdüğü andır. O yürüyüş bir bilinç anıdır. Sisifos ne olduğunu, nereye gittiğini bilir. Kaderini bildiği anda kaderinin üstüne çıkar.
Doruklara ulaşmak için verilen savaşım bile bir insan yüreğini doldurmaya yeter.Albert Camus
Üç tavır
Camus absürde karşı üç olası tavrı sınar. Fiziksel intihar, sorunu ortadan kaldırır ama çözmez. Felsefi intihar, yani umuda ya da bir öte dünyaya sığınmak, soruyu atlayarak kaçar. Geriye tek dürüst yol kalır: başkaldırı. Absürdü bilerek yaşamak, onu ne inkâr etmek ne de ona teslim olmak.
Absürd insanın yüzleri
Camus bu tavrı yaşayanları sayar: anı tüketen baştan çıkarıcı (Don Juan), her akşam başka bir hayatı oynayan oyuncu, tarihe karşı direnen fatih ve hepsinin üstünde yaratıcı. Sanatçı, anlamı olmayan bir dünyaya anlamı olmadığını bilerek biçim verendir.
Ve son cümle
Deneme, felsefe tarihinin en çok alıntılanan cümlelerinden biriyle biter. Bu cümle bir teselli değildir. Bir karardır.
Sisifos'u mutlu düşlemek gerek.Albert Camus, Sisifos Söyleni

Taşı düşleyerek itmek
Camus “Sisifos'u mutlu düşlemek gerek” der. O fiil, iki kitabı benim için birbirine bağlayan kancadır.
Devamını oku
Sisifos'un mutlu olduğunu bilemeyiz. Yalnızca öyle düşleyebiliriz. Camus'nün çözümü bile sonunda bir hayal gücü eylemine dayanır. Papini'nin düşü ile Camus'nün söyleni tam da orada, o fiilde birleşir.
Düşselsöyleni benim için şudur: her gün aynı yokuşa, aynı kayaya, aynı sorulara dönmek ve her dönüşte o yokuşu biraz daha başka hayal etmek. Kitap okumak, film izlemek, yazmak hep bu inişin parçası. Taş yuvarlandı, ben aşağı yürüyorum. Bu yürüyüşte gördüklerimi buraya not ediyorum.
…tüm gerçekliğiyle var oluşunu direten yer çekiminin düşsel söyleminde bizler kinetik güçlü varlıklar olmayı başardık.Gizem Aynacı, Sağ-ol-sun
— G.A.